അമ്മയുടെ വലിയ കള്ളം
വർഷങ്ങളായി ആ തീൻമേശയിൽ അമ്മ സ്ഥിരമായി പറഞ്ഞിരുന്ന ഒരു വലിയ കള്ളമുണ്ടായിരുന്നു—
“എനിക്ക് മീൻ തലയോ നല്ല കഷണങ്ങളോ അത്ര ഇഷ്ടമല്ല… നിങ്ങളിത് കഴിക്ക്.”
ചെറുപ്പത്തിൽ അതൊരു കള്ളമാണെന്ന് ഞങ്ങൾക്കറിയില്ലായിരുന്നു.
ഉച്ചയൂണിന് ചോറും കറിയും വിളമ്പി എല്ലാവരും മേശയ്ക്ക് ചുറ്റുമിരിക്കുമ്പോൾ, അമ്മ ആദ്യം നോക്കുന്നത് സ്വന്തം പ്ലേറ്റിലേക്കായിരുന്നില്ല. അച്ഛന്റെ പ്ലേറ്റിലും ഞങ്ങളുടെ പ്ലേറ്റുകളിലും എന്തൊക്കെയാണ് കുറഞ്ഞതെന്ന് നോക്കിയിട്ടേ അമ്മ സ്വന്തം പ്ലേറ്റിലേക്ക് ഭക്ഷണം വിളമ്പിയിരുന്നുള്ളൂ.
മീൻ കറിയാണെങ്കിൽ പിന്നെ പറയേണ്ടതില്ല.
നല്ല കഷണങ്ങൾ രണ്ടോ മൂന്നോ മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ എങ്കിൽ, അതിലൊന്ന് അച്ഛന്റെ പ്ലേറ്റിലേക്ക്… മറ്റൊന്ന് എന്റെ പ്ലേറ്റിലേക്ക്… ബാക്കിയുള്ളത് അനിയന്റെ പ്ലേറ്റിലേക്ക്.
അമ്മയുടെ പ്ലേറ്റിൽ അവസാനം ബാക്കിയാവുക മീൻ ചാറിൽ കുതിർന്ന ഒരു ചെറിയ കഷണമോ, ചിലപ്പോൾ വാലിന്റെ അറ്റമോ മാത്രം.
“അമ്മേ, അമ്മയ്ക്ക് മീൻ വേണ്ടേ?”
എന്ന് ചോദിച്ചാൽ അമ്മ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് പറയും,
“എനിക്ക് മീനൊന്നും വലിയ ഇഷ്ടമല്ല മോനേ… നിങ്ങൾ കഴിക്ക്.”
അന്ന് ഞങ്ങൾ വിശ്വസിച്ചു.
അമ്മയ്ക്ക് ശരിക്കും മീൻ ഇഷ്ടമല്ലെന്ന്.
നല്ല മീൻ കഷണം കിട്ടുമ്പോൾ അമ്മയുടെ കണ്ണിൽ ഒരു നിമിഷം തെളിഞ്ഞിരുന്ന ആ കൊതിയുടെ തിളക്കം ഞങ്ങൾ കണ്ടില്ല. ഞങ്ങളുടെ പ്ലേറ്റിലേക്ക് കഷണം മാറ്റിവെച്ച ശേഷം സ്വന്തം പ്ലേറ്റിലേക്ക് നോക്കി അമ്മ പതുക്കെ ചിരിച്ചിരുന്നതിന്റെ അർത്ഥവും മനസ്സിലാക്കിയില്ല.
അമ്മയുടെ ആ ശാന്തമായ പുഞ്ചിരിക്ക് പിന്നിൽ ഒരു വലിയ ത്യാഗമുണ്ടായിരുന്നു.
പക്ഷേ, കുട്ടിക്കാലത്ത് ത്യാഗത്തിന്റെ വില എന്താണെന്ന് നമുക്കറിയില്ലല്ലോ.
നമ്മുടെ വിശപ്പ് മാറിയാൽ ലോകം മുഴുവൻ സന്തോഷമാണെന്ന് കരുതുന്ന പ്രായമായിരുന്നു അത്.
കാലം പിന്നെയും മുന്നോട്ട് പോയി.
സ്കൂൾ… കോളേജ്… പഠനം… ജോലി…
ഓരോ ഘട്ടത്തിലും അമ്മ പിന്നിൽ നിന്നു.
എന്റെ ഇഷ്ടങ്ങൾക്കായി അമ്മ പലപ്പോഴും സ്വന്തം ഇഷ്ടങ്ങൾ മാറ്റിവച്ചു.
എനിക്ക് പുതിയ വസ്ത്രം വേണമെങ്കിൽ അമ്മയുടെ പഴയ സാരി വീണ്ടും അലമാരയിൽ മടക്കിവെക്കപ്പെട്ടു.
എനിക്ക് പുതിയ ചെരുപ്പ് വേണമെങ്കിൽ അമ്മയുടെ ചെരുപ്പ് അടുത്ത വർഷത്തേക്കും ഉപയോഗിക്കാമെന്ന് തീരുമാനിച്ചു.
എന്റെ ഫീസ് അടയ്ക്കേണ്ട ദിവസങ്ങളിൽ അമ്മയ്ക്ക് സ്വന്തം ആവശ്യങ്ങൾ മാറ്റിവയ്ക്കുന്നത് പതിവായി.
അന്നൊന്നും ഞാൻ അതൊന്നും ശ്രദ്ധിച്ചില്ല.
കാരണം അമ്മയെന്നാൽ അങ്ങനെ തന്നെയാണെന്ന് ഞാൻ കരുതി.
അമ്മയ്ക്ക് ഒന്നും വേണ്ട.
അമ്മയ്ക്ക് ക്ഷീണമില്ല.
അമ്മയ്ക്ക് വേദനയില്ല.
അമ്മയ്ക്ക് ആഗ്രഹങ്ങളില്ല.
മക്കൾ സന്തോഷമായാൽ അമ്മയ്ക്ക് അതുമതി.
വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറം മാത്രമാണ് ആ ധാരണ എത്ര വലിയ തെറ്റായിരുന്നെന്ന് മനസ്സിലായത്.
പഠനം കഴിഞ്ഞ് ജോലിക്കായി ഞാൻ വിദേശത്തേക്ക് പോയി.
ആദ്യമൊക്കെ ദിവസവും അമ്മയെ വിളിക്കുമായിരുന്നു.
പിന്നീട് ദിവസങ്ങൾ ആഴ്ചകളായി.
ആഴ്ചകൾ മാസങ്ങളായി.
തിരക്കുകൾ കൂടി.
ജോലിയുടെ സമ്മർദ്ദം കൂടി.
പുതിയ ജീവിതം, പുതിയ സുഹൃത്തുക്കൾ, പുതിയ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ…
എങ്കിലും ചില രാത്രികളിൽ ഒറ്റയ്ക്ക് മുറിയിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ അറിയാതെ മനസ്സിലേക്ക് ഓടിയെത്തുന്ന ഒരു ശബ്ദമുണ്ടായിരുന്നു.
“മോനേ… ഭക്ഷണം കഴിച്ചോ?”
അമ്മയുടെ ശബ്ദം.
എത്ര ദൂരെയായാലും ആ ചോദ്യം എന്നെ വീട്ടിലെത്തിക്കുമായിരുന്നു.
അപ്പോഴൊക്കെ കുട്ടിക്കാലത്തെ ആ തീൻമേശയും ഓർമ്മ വരും.
അമ്മ പറയുന്ന അതേ വാക്കുകളും.
“എനിക്ക് മീൻ തലയൊന്നും ഇഷ്ടമല്ല… നീ കഴിക്ക്.”
അന്ന് ആദ്യമായി എന്റെ മനസ്സിൽ ഒരു സംശയം മുളച്ചു.
അമ്മയ്ക്ക് ശരിക്കും മീൻ ഇഷ്ടമല്ലായിരുന്നോ?
അങ്ങനെ വർഷങ്ങൾ കടന്നുപോയി.
ഒടുവിൽ ഒരിക്കൽ നീണ്ടൊരു അവധിക്ക് നാട്ടിലേക്ക് വരാൻ കഴിഞ്ഞു.
വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്ന് വീട്ടിലേക്കുള്ള വഴിയിലുടനീളം എന്റെ മനസ്സിൽ ഒരേയൊരു ചിന്തയായിരുന്നു.
“ഈ പ്രാവശ്യം അമ്മയ്ക്ക് വേണ്ടി എന്തെങ്കിലും ചെയ്യണം.”
വീട്ടിലെത്തി അമ്മയെ കണ്ടപ്പോൾ വയസ്സിന്റെ അടയാളങ്ങൾ മുഖത്ത് വ്യക്തമായിരുന്നു.
മുടിയിൽ കുറച്ച് കൂടി വെള്ള.
കണ്ണുകൾക്ക് ചുറ്റും ചുളിവുകൾ.
നടക്കുമ്പോൾ പഴയ വേഗമില്ല.
പക്ഷേ, എന്നെ കണ്ടപ്പോൾ ആ മുഖത്ത് വിരിഞ്ഞ പുഞ്ചിരിക്ക് മാത്രം ഒരു മാറ്റവുമില്ലായിരുന്നു.
“വന്നോ മോനേ…”
ആ രണ്ടു വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ തന്നെ എന്റെ കണ്ണുകൾ നിറഞ്ഞു.
ഞാൻ അമ്മയെ ചേർത്തുപിടിച്ചു.
അമ്മ പതിവുപോലെ ചോദിച്ചത്,
“യാത്രയിൽ ഭക്ഷണം കഴിച്ചോ?”
ഞാൻ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു,
“അമ്മയ്ക്ക് എന്നെ കണ്ടിട്ട് സന്തോഷമുണ്ടോ, അതോ ഭക്ഷണം കഴിച്ചോ എന്നാണോ അറിയേണ്ടത്?”
അമ്മ ചിരിച്ചു.
“രണ്ടും അറിയണം.”
അന്ന് വൈകുന്നേരം ഞാൻ നഗരത്തിലെ ഏറ്റവും നല്ല ഹോട്ടലിൽ പോയി അമ്മയ്ക്ക് ഇഷ്ടപ്പെടുമെന്ന് കരുതിയ വിഭവങ്ങളെല്ലാം വാങ്ങി.
മീൻ കറി…
വറുത്ത മീൻ…
ചെമ്മീൻ…
മീൻ തലക്കറി…
അമ്മയ്ക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള പായസം…
ഒരുപാട് വിഭവങ്ങൾ.
വർഷങ്ങളായി അമ്മ ഞങ്ങൾക്ക് വിളമ്പിയിരുന്ന അതേ സ്നേഹം, അന്നൊരു ദിവസമെങ്കിലും തിരിച്ചു കൊടുക്കണമെന്നായിരുന്നു എന്റെ ആഗ്രഹം.
വീട്ടിലെത്തി മേശ ഒരുക്കി.
അമ്മയെ വിളിച്ചിരുത്തി.
“ഇന്ന് അമ്മ ഒന്നും ചെയ്യേണ്ട. ഞാൻ വിളമ്പാം.”
അമ്മ ചിരിച്ചു.
“എന്താ ഇന്ന് വലിയ സ്നേഹം?”
“ഒന്നുമില്ല… അമ്മ കഴിച്ചാൽ മതി.”
ഞാൻ ഓരോ വിഭവവും അമ്മയുടെ പ്ലേറ്റിലേക്ക് വിളമ്പി.
നല്ല മീൻ കഷണം.
മീൻ തല.
ചെമ്മീൻ.
അമ്മയ്ക്ക് ഇഷ്ടപ്പെടുമെന്ന് കരുതിയതെല്ലാം.
പക്ഷേ…
ഭക്ഷണം കഴിക്കാൻ തുടങ്ങിയപ്പോൾ വീണ്ടും അതേ കാഴ്ച.
അമ്മ സ്വന്തം പ്ലേറ്റിൽ നിന്ന് നല്ല മീൻ കഷണം എടുത്ത് എന്റെ പ്ലേറ്റിലേക്ക് വെച്ചു.
“ഇത് നീ കഴിക്ക്.”
ഞാൻ ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല.
അമ്മ വീണ്ടും മറ്റൊരു കഷണം എടുത്തു.
“ഇതും നിനക്ക് ഇഷ്ടമല്ലേ?”
എന്റെ കൈയിൽ പിടിച്ചിരുന്ന സ്പൂൺ മേശപ്പുറത്ത് പതുക്കെ വെച്ചു.
കണ്ണുകൾ നിറഞ്ഞു.
വർഷങ്ങൾക്കുമുമ്പ് കേട്ടിരുന്ന ആ കള്ളം വീണ്ടും എന്റെ മുന്നിൽ ജീവനോടെ നിൽക്കുകയായിരുന്നു.
ഞാൻ അമ്മയുടെ കൈ പിടിച്ചു.
“അമ്മേ…”
അമ്മ എന്നെ നോക്കി.
“എന്താ മോനേ?”
എന്റെ ശബ്ദം ഇടറി.
“ഇത്രയും വർഷം അമ്മ പറഞ്ഞിരുന്നത് കള്ളമായിരുന്നില്ലേ?”
അമ്മ ഒന്നും മനസ്സിലാകാത്ത പോലെ നോക്കി.
“എന്ത്?”
“അമ്മയ്ക്ക് മീൻ ഇഷ്ടമല്ലെന്ന്…”
അമ്മ കുറച്ച് നേരം മിണ്ടാതിരുന്നു.
പിന്നെ പതുക്കെ ചിരിച്ചു.
ആ ചിരിയിൽ പഴയ അതേ സ്നേഹമുണ്ടായിരുന്നു.
“ഇഷ്ടമല്ലെന്ന് പറഞ്ഞത് കള്ളമായിരുന്നു മോനേ…”
എന്റെ കണ്ണുനീർ കവിളിലൂടെ ഒഴുകി.
അമ്മ തുടർന്നു—
“ഇഷ്ടമായിരുന്നു. നല്ല മീൻ കഷണം കിട്ടുമ്പോൾ എനിക്കും സന്തോഷമുണ്ടായിരുന്നു. പക്ഷേ നിങ്ങളൊക്കെ കഴിക്കുന്നത് കാണുമ്പോൾ അതിനേക്കാൾ വലിയ സന്തോഷം എനിക്ക് കിട്ടുമായിരുന്നു.”
അമ്മയുടെ ശബ്ദം പതുക്കെയായി.
“അമ്മമാർക്ക് മക്കളുടെ വയറു നിറയുന്നത് കാണുമ്പോൾ സ്വന്തം വിശപ്പ് മറന്നുപോകും മോനേ…”
അമ്മ എന്റെ കൈയിൽ തലോടിക്കൊണ്ട് പറഞ്ഞു,
“മക്കളുടെ വയറു നിറയുമ്പോഴാണ് ഏത് അമ്മയുടെയും മനസ്സ് നിറയുന്നത്. അതിലും വലിയ രുചി വേറൊരു ഭക്ഷണത്തിനുമില്ല.”
ആ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ എനിക്ക് ഒന്നും പറയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
എന്റെ മുന്നിലിരുന്ന ആ പ്രായമായ സ്ത്രീയിൽ ഞാൻ പെട്ടെന്ന് എന്റെ ബാല്യത്തെ കണ്ടു.
എന്റെ ആദ്യത്തെ സ്കൂൾ യൂണിഫോം…
ആദ്യമായി പനി വന്നപ്പോൾ രാത്രി മുഴുവൻ ഉറങ്ങാതെ എന്റെ നെറ്റിയിൽ കൈവെച്ചിരുന്ന അമ്മ…
പരീക്ഷയ്ക്ക് പോകുമ്പോൾ നെറ്റിയിൽ ചുംബിച്ച അമ്മ…
എനിക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള ഭക്ഷണം ഉണ്ടാക്കാൻ അടുക്കളയിൽ മണിക്കൂറുകളോളം നിന്ന അമ്മ…
എനിക്ക് വേണ്ടി സ്വന്തം ആഗ്രഹങ്ങൾ മാറ്റിവെച്ച അമ്മ…
എല്ലാം ഒരുമിച്ച് ഓർമ്മയിലേക്ക് വന്നു.
ഞാൻ അമ്മയുടെ പ്ലേറ്റ് എന്റെ മുന്നിലേക്ക് വലിച്ചുവെച്ചു.
അതിൽ ഏറ്റവും നല്ല മീൻ കഷണം എടുത്ത് അമ്മയ്ക്ക് നൽകി.
“ഇത് അമ്മ കഴിക്കണം.”
അമ്മ ചിരിച്ചു.
“നീ കഴിച്ചാൽ മതി.”
“ഇല്ല അമ്മേ.”
ഞാൻ വീണ്ടും ആ കഷണം അമ്മയുടെ പ്ലേറ്റിൽ വെച്ചു.
“ഇന്ന് അമ്മയുടെ കള്ളം ഞാൻ വിശ്വസിക്കില്ല.”
അമ്മ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് കണ്ണുകൾ തുടച്ചു.
ആ ദിവസം ഞങ്ങൾ ഒരുമിച്ചിരുന്ന് ഒരുപാട് നേരം ഭക്ഷണം കഴിച്ചു.
ഇടയ്ക്ക് അമ്മ പഴയ കഥകൾ പറഞ്ഞു.
ഞാൻ കുട്ടിയായിരുന്നപ്പോൾ മീൻ കഷണത്തിനായി സഹോദരനുമായി വഴക്കിട്ട കഥ.
സ്കൂളിൽ പോകാൻ മടി കാണിച്ചിരുന്ന കാലം.
പരീക്ഷാഫലം വരുന്നതിന് മുൻപ് ഞാൻ പേടിച്ച് ഇരുന്ന ദിവസങ്ങൾ.
ഞാൻ ആദ്യമായി വീട്ടിൽ നിന്ന് ദൂരേക്ക് പോയ ദിവസം.
ഓരോ കഥ പറയുമ്പോഴും അമ്മ ചിരിച്ചു.
ഞാൻ കേട്ടുകൊണ്ടിരുന്നു.
അന്ന് എനിക്ക് മനസ്സിലായി—
അമ്മ നമ്മളെ വളർത്തിയത് ഭക്ഷണം കൊടുത്തുകൊണ്ടു മാത്രമല്ലായിരുന്നു.
സ്വന്തം ആഗ്രഹങ്ങൾ ഓരോന്നായി മാറ്റിവെച്ചുകൊണ്ടായിരുന്നു.
സ്വന്തം സന്തോഷത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം വീതം നമ്മൾക്ക് നൽകി കൊണ്ടായിരുന്നു.
നമ്മുടെ പ്ലേറ്റിൽ നല്ലത് നിറയുമ്പോൾ സ്വന്തം പ്ലേറ്റ് ശൂന്യമാകുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ഒരിക്കലും പരാതിപ്പെടാതെയായിരുന്നു.
ഭക്ഷണം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ അമ്മ എഴുന്നേറ്റ് അടുക്കളയിലേക്ക് പോകാൻ തുടങ്ങി.
ഞാൻ തടഞ്ഞു.
“അമ്മ ഇരിക്ക്. ഇന്ന് പാത്രങ്ങൾ ഞാൻ കഴുകാം.”
അമ്മ അത്ഭുതത്തോടെ എന്നെ നോക്കി.
“നീ പാത്രം കഴുകുമോ?”
ഞാൻ ചിരിച്ചു.
“എന്താ? അമ്മയ്ക്ക് മകൻ ഇത്രയും വളർന്നത് വിശ്വസിക്കാൻ പറ്റുന്നില്ലേ?”
അമ്മ ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല.
പതുക്കെ കസേരയിൽ ഇരുന്നു.
ഞാൻ അടുക്കളയിലേക്ക് നടന്നു.
പാത്രങ്ങൾ കഴുകുമ്പോൾ കണ്ണുകൾ വീണ്ടും നിറഞ്ഞു.
വർഷങ്ങളായി അമ്മ കഴുകിയിരുന്ന പാത്രങ്ങളിൽ എത്രയോ തവണ എന്റെ വിശപ്പ് നിറഞ്ഞിട്ടുണ്ടാകും.
എന്നാൽ അമ്മയുടെ വിശപ്പ് ആരാണ് ചോദിച്ചിരുന്നത്?
അന്ന് ഞാൻ മനസ്സിൽ ഒരു കാര്യം തീരുമാനിച്ചു.
ഇനി അമ്മ “എനിക്ക് വേണ്ട” എന്ന് പറഞ്ഞാൽ ഒരിക്കലും അതിനെ അതേപടി വിശ്വസിക്കില്ല.
കാരണം അമ്മയുടെ “വേണ്ട” എന്ന വാക്കിനുള്ളിൽ ചിലപ്പോൾ ഒളിച്ചിരിക്കുന്നത് ഒരു അമ്മയുടെ ജീവിതകാലം മുഴുവൻ നീണ്ട സ്നേഹവും ത്യാഗവുമാണ്.
കാലം നമ്മളെ എത്ര ദൂരെയേക്കും കൊണ്ടുപോയാലും…
വീട്ടിൽ നമ്മളെ കാത്തിരിക്കുന്ന ഒരു അമ്മയുണ്ടെങ്കിൽ,
നമ്മുടെ ബാല്യം അവിടെ തന്നെയുണ്ട്.
ഒരിക്കൽ കൂടി ആ തീൻമേശയ്ക്ക് ചുറ്റുമിരുന്ന്,
“അമ്മേ, നല്ല മീൻ കഷണം അമ്മ കഴിച്ചോ?”
എന്ന് ചോദിക്കാൻ കഴിയുന്നിടത്തോളം…
നമ്മൾ ഭാഗ്യവാന്മാരാണ്.
കാരണം ചില സ്നേഹങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെട്ടശേഷം ഓർത്തെടുക്കാനുള്ളതല്ല.
അവ ഉള്ളപ്പോൾ തന്നെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് സ്നേഹിക്കാനുള്ളതാണ്.
അമ്മയുടെ ആ “വലിയ കള്ളം” അന്ന് എനിക്ക് ഒരു സത്യം പഠിപ്പിച്ചു—
ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ സ്നേഹം പലപ്പോഴും “എനിക്ക് വേണ്ട” എന്ന രണ്ടു വാക്കുകൾക്കുള്ളിലാണ് ഒളിച്ചിരിക്കുന്നത് എന്ന്…!!
ശാലിനി